Τα κούλουμα – Κώστας Βάρναλης

ΚΟΥΛΟΥΜΑ (Πρωία, 8.3.1943)

–Μια φορά κι έναν καιρό η καθαυτό Απόκρια ήτανε η Καθαρή Δευτέρα.
Γιορτή του υπαίθρου, όπως κι η Πρωτομαγιά. Και προ παντός λαϊκή. Σωστό
πανηγύρι έξω στον ήλιο και στον αέρα, όπως ήτανε κι όλες οι γιορτές των
αρχαίων. Μάταια η Απόκρια από δυο εβδομάδες προσπαθούσε να θορυβήσει.
Μάταια οι μουτσούνες, τα ντόμινα, τα ξελαρυγγίσματα, οι ροκάνες, οι
φούχτες τα κομφετί και οι σερπαντίνες προσπαθούσανε να παραστήσουνε τη
διασκέδαση. Μάταια οι δημόσιοι χοροί των διαφόρων συλλόγων κι οι
επιτροπές του Καρναβάλου με τα βραβεία τους προσπαθούσανε να φέρουν σε
κλειστό χώρο ή να βγάλουν έξω στους δρόμους την ευθυμία και το πνεύμα.
Έπρεπε να έρθει η Καθαρή Δευτέρα, για να βάλει τα πράματα τη θέση τους.

Τότε μονάχα η κοινοτυπική κραυγή: «σε γνωρίσαμε!» μπορούσε να
«απευθυνθεί» στην Ευθυμία. Γιατί μονάχα τότε τη γνωρίζαμε κατά πλάτος
και κατά βάθος.
Η ευθυμία τότε δεν ήτανε φκιαχτή. Δεν ήτανε υπόθεση ομάδων και
δρόμων. ΄Ητανε φυσικό κι αυθόρμητο ξέσπασμα του λαού στο ύπαιθρο: στεριά
και περιγιάλια. Χωρίς μάσκες, χωρίς αλλαξίματα φορεσιάς ή φύλου, χωρίς
προσπάθεια. Οι στήλες του Ολυμπίου Διός, τα Φάληρα, η Κολοκυθού ήσαν τα
σπουδαιότερα σημεία της εξόδου. Αφού ο λαός επί δεκαπέντε μέρες
προσπαθούσε να γελάσει και δεν τα κατάφερνε γιατί έβγαινε από τη
φυσικότητά του και παράσταινε κάτι άλλο απ’ ό,τι πραγματικά είναι, άμα
ξημέρωσε η Καθαρή Δευτέρα ξανάμπαινε στον όχτο του και ξανάβρισκε τον
εαυτό του. Κι έτρεχε κοπαδιαστά στην εξοχή να ξεσκάσει από τη
«βεβιασμένη», την «κατά συνθήκην» υποκρισία των ημερών της Αποκριάς.
Η μια μέρα άξιζε περισσότερο από τις δεκαπέντε. Και σε μια μέρα γλεντούσε περισσότερο από όσο σε δυο βδομάδες.
Τα Κούλουμα ανάγονται σε πολύ παλιά εποχή. Κι οι λαογράφοι την
θεωρούν επιβίωση ειδωλολατρικής γιορτής. Πάντως, μονάχα οι ειδωλολάτρες
ξέρανε να γιορτάζουν αληθινά. Κι αν δεν είναι σωστή η γνώμη των
λαογράφων, πάντως είναι σωστή η γνώμη των ψυχολόγων, που θέλουνε να
εξηγήσουνε τα Κούλουμα ως ανάγκη του ανθρώπου να επανέλθει ύστερα από
μακρινή προσπάθεια τεχνητής ευθυμίας στην πραγματική, τη φυσική ευθυμία.
Πίπιζες, γκάιδες, νταούλια συνοδεύανε τα υπαίθρια γλέντια του λαού.
Κυρίως οι στήλες του Ολυμπίου Διός ήσαν το σπουδαιότερο, γιατί ήσαν και
το πρωταρχικό σημείον της εξόδου. Σκόρδα, βρεχτοκούκια, χαλβάδες και
ταραμάδες, ελιές και τουρσιά και λαγάνες –μύριζε όλο το ύπαιθρο
σαρακοστή κι όμως ήτανε Απόκρια. Γιατί ο κόσμος γλεντούσε. Έπινε,
τραγουδούσε, χόρευε. Κι ο ήλιος, που αγαπά το λαό, έβαζε τα καλά του και
φώτιζε και θέρμαινε τη γης.
Αν ήσαν πολλοί όσοι γλεντούσαν, ήσαν περισσότεροι όσοι βγαίνανε έξω
για να ιδούνε τους άλλους να γλεντάνε. Και να διασκεδάζουνε βλέποντας.
Παρ’ όλα τα αυστηρά ήθη του καιρού εκείνου, οι γυναίκες είχανε το
πρόσταγμα. Αυτές στρώνανε το τραπέζι, αυτές κερνούσανε και χορεύανε
πρώτες και καλύτερες. Ήτανε πραγματική ισότητα των φύλων, αν όχι
αντιστροφή της ανισότητας.
Όλη η Αθήνα ήταν έξω την Καθαρή Δευτέρα. Τώρα είναι πολλά χρόνια που
κι αυτό το πανηγύρι ξέφτισε. Κι ίσως στις επαρχίες να σώζεται ακόμα.
Σήμερα στην πρωτεύουσα τα Κούλουμα χάσανε το λαϊκό τους χαραχτήρα κι από
γιορτή του ύπαιθρου γενήκανε οικογενειακή συγκέντρωση και «πάρτι». Κι
αντίς ν’ ακούς την πίπιζα και «της ακρίβειας τον καιρό», ακούς φωνόγραφο
και το «λες και ήταν χτές»…

(Από το Ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου: Δες περισσότερα εδώ.


Τ᾿ ὁλόχρυσο ποτάμι, Κωστής Παλαμάς

Ronny Behnert

    Τ᾿ ὁλόχρυσο ποτάμι

                 Τρέχ᾿ ἡ ματιά μου ἐλεύθερη, χάνεται, σχίζει
κάτου τὰ κύματα τὰ σύννεφα ψηλά,
καὶ πάει καὶ σταματᾷ ἐκεῖ ποὺ γλυκογγίζει
καὶ μὲ τὴ θάλασσα ὁ οὐρανὸς μιλᾷ.

Κοιμᾶται τ᾿ ἀκρογιάλι, ἡ αὔρα πλέει δειλά,
ἀσπρίζει ἐδῶ πουλὶ κι ἐκεῖ οὐρανὸς μαυρίζει.
Ἡ νύχτα ἐχύθ᾿ ἡ δύσις μοναχὰ ροδίζει,
ἡ μέρα εἶναι νεκρὸς ὁποῦ χαμογελᾷ.
Μὰ καὶ τῆς δύσεως σὲ λίγο φεύγ᾿ ἡ χάρη,
καὶ μέσ᾿ στὴ λίμνη μας θὰ δοῦμε τὸ φεγγάρι
ἕνα ποτάμι ὁλόχρυσο πλατὺ νὰ κάμει.
Καὶ τότε θὰ σοῦ πῶ ἀγάπη μου δροσάτη:
-Μέσ᾿ στὴν καρδιά μας, θάλασσα πάθη γεμάτη,
ὁ Ἔρως εἶν᾿ αὐτὸ τ᾿ ὁλόχρυσο ποτάμι.

Τηλεφωνικές γραμμές Βοήθειας, συμβουλευτικής, στήριξης και ενημέρωσης για παιδιά και εφήβους





Δεν είσαι μόνος, δεν είσαι μόνη. Άν χρειάζεσαι άμεση ενημέρωση και επείγουσα συμβουλευτική,
ψυχολογική και κοινωνική στήριξη για θέματα που
σε απασχολούν ή αν βρίσκεσαι σε κίνδυνο, κάλεσε εδώ:
 
1) 1056: Εθνική γραμμή SOS από το «Χαμόγελο του Παιδιού».

Από σταθερό και κινητό τηλέφωνο είναι δωρεάν
Από  καρτοτηλέφωνο ΔΕΝ απαιτείται τηλεκάρτα
Από καρτοκινητά δεν απαιτούνται  διαθέσιμες μονάδες.
 
 
 Συμβουλευτική για οποιοδήποτε ζήτημα αντιμετωπίζεις.
– Καταγγελίες (ανώνυμες ή επώνυμες) για κακοποίηση ανηλίκων.

 
3) 1107: 24ωρη Εθνική Γραμμή Παιδικής Προστασίας. Συμβουλευτική, ψυχολογική και κοινωνική στήριξη 
για παιδιά και γονείς
– παιδική προστασία,επείγουσες παρεμβάσεις.
Ενημέρωση και ψυχολογική
υποστήριξη για χρήστες ναρκωτικών
, αλκοόλ και ανθρώπους που ασχολούνται παθολογικά με το διαδίκτυο, καθώς και για  συγγενείς και φίλους τους.
 Υπάρχει δυνατότητα και διαδικτυακής επικοινωνίας, κάνε κλικ εδώ
 Απευθύνεται σε παιδιά, εφήβους, γονείς, εκπαιδευτικούς, ειδικούς
Από τις 9:00 έως τις 15:00, για  εξάρτηση από το διαδίκτυο,
διαδικτυακό εκφοβισμό- bullying, αποπλάνηση-grooming, ακατάλληλο περιεχόμενο, θέματα προσωπικών δεδομένων, πορνογραφικό υλικό, τζόγος, βίαια παιχνίδια κ.λπ.

6) 15900:  

Αντιμετώπιση της έμφυλης βίας γυναίκες θύματα βίας.
Λειτουργεί σε 24ωρη βάση, 365 ημέρες το χρόνο.Υπάρχει δυνατότητα ηλεκτρονικής επικοινωνίας των γυναικών μέσω της
διεύθυνσης e-mail: sos15900@isotita.gr

7)Για την Κύπρο: 116 111:«Γραμμή στήριξης παιδιών και εφήβων »
  Συμβουλευτική τηλεφωνική γραμμή αποκλειστικά για παιδιά και εφήβους. 
 Αν είσαι παιδί ή έφηβος μέχρι 18 ετών 
μπορείς να τηλεφωνήσεις δωρεάν από σταθερό ή κινητό τηλέφωνο 
από οποιοδήποτε μέρος της Κύπρου.

Χάρτης με την εξάπλωση των Οθωμανών ως τα 1360 μ.Χ.

Χάρτης με τις κατακτήσεις του Μιχαήλ Η’ Παλαιολόγου

Μιχαήλ Η’ Παλαιολόγος

Δες εδώ έναν κατατοπιστικό χάρτη


 

Για ένα παιδί που κοιμάται, Δήμητρα Χριστοδούλου

                    Απαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού
βιβλίου
  1. Περιγράψτε πώς περνάει τη μέρα και τη
    νύχτα του το παιδί.
Το
παιδί έχει έρθει στην Ελλάδα ως οικονομικός μετανάστης, χωρίς την οικογένειά
του. Για να επιβιώσει, καθαρίζει όλη την ημέρα  τα τζάμια των διερχόμενων αυτοκινήτων, όταν
σταματούν στα φανάρια. Οι οδηγοί των αυτοκινήτων άλλοτε τον αμείβουν για τις
υπηρεσίες του με λίγα κέρματα, όσα θέλει ο καθένας, άλλοτε

τον προσπερνούν αδιάφορα,
 άλλοτε  τον αποπέμπουν ενοχλημένοι και κάποιοι τον
προσβάλλουν. Ενώ ασκεί ένα τίμιο επάγγελμα και 
δεν επιβαρύνει κανέναν με την παρουσία του, συχνά νιώθει ταπεινωμένος,
περιφρονημένος και ανεπιθύμητος.

Είναι άστεγος και  το βράδυ εξαντλημένος  βρίσκει καταφύγιο στο μηχανοστάσιο ενός
εργοστασίου, το οποίο του παραχωρεί ο νυχτοφύλακας με οικονομικό αντάλλαγμα.
Εκεί ανάμεσα στις μηχανές, ο μικρός βιοπαλαιστής κουκουλωμένος στο παλτό του
αδελφού του αναπολεί τα χιονισμένα βουνά της πατρίδας του, την ξενοιασιά των
παιδικών του χρόνων, το δάσκαλό του  και
κυρίως το ζεστό χάδι της μητέρας του, ευτυχισμένες στιγμές  που χάθηκαν για πάντα. Συνάμα αισθάνεται την
πικρή γεύση της διάψευσης, γιατί η Ελλάδα που συνάντησε, απέχει από την Ελλάδα
που οραματιζόταν.
  1. Το ποίημα αναφέρεται σε δύο χρονικά
    επίπεδα και χωρίζεται σε δύο αφηγηματικά μέρη. Ποια είναι αυτά και τι
    περιλαμβάνει το καθένα;
 Η αφήγηση κινείται
 σε δύο ευρύτερους χώρους (Ελλάδα- τόπος
προέλευσης) και σε δύο χρονικά
επίπεδα, στο παρόν και στο παρελθόν. (Βλέπε και Δομή). Στο παρόν τοποθετείται η
ποιητική περιγραφή, που παρουσιάζει τις δύσκολες συνθήκες ζωής του μικρού στην
Ελλάδα, την καθημερινότητά του κάτω από τον φωτεινό σηματοδότη της λεωφόρου και
τη νύχτα του δίπλα στα μηχανήματα του εργοστασίου (πρώτη και τρίτη στροφική
ενότητα). Στο παρελθόν ανήκουν οι αναμνήσεις του μικρού από τη στερημένη,
φτωχική αλλά γεμάτη θαλπωρή ζωή στον τόπο του. 
Το χάδι της μητέρας  και η
φροντίδα της  μήπως κρυώσει το παιδί, τα
ελληνικά στο στόμα του δασκάλου και τα χιονισμένα βουνά  συνθέτουν το σκηνικό του παρελθόντος, που ο
μικρός  αναπολεί με νοσταλγία. (δεύτερη
ενότητα)
Έχει
όμως σημασία πώς κατανέμονται οι αναφορές στο παρόν και το παρελθόν μέσα στο
ποίημα. Ειδικότερα: Η πρώτη στροφή δίνει το χρονικό παρόν του ποιήματος : «Νύχτα». Το στοιχείο αυτό υποδηλώνει και
τη μοναξιά και την απόγνωση του ήρωα. Στη συνέχεια παρατηρούμε αναδρομή στο
πρόσφατο παρελθόν, δηλαδή σε όσα προηγούνται της νύχτας. Από το στίχο : « Όλη τη μέρα δουλεύει στα φανάρια»  και μέχρι το στίχο: «Και το μερίδιο του Νυχτοφύλακα» , αναπαριστάται η ζωή του κατά τη
διάρκεια της ημέρας. Αν και η πρώτη στροφική ενότητα περιγράφει το παρόν και τη
σκληρή καθημερινότητα του μικρού παιδιού στην Ελλάδα, υπάρχει υπόμνηση του
παρελθόντος στο στίχο: «Με του αδελφού του το παλτό σκεπασμένος».
Στη
δεύτερη στροφή οι αναμνήσεις του μικρού άλλες ζωηρές και άλλες αχνές μάς
μεταφέρουν στο παρελθόν του και στο σπίτι του, ενώ ο τελευταίος στίχος (Αλλά να, σαν τα κέρματα στην τσέπη.) σηματοδοτεί
την έξοδο από το παρελθόν και την επιστροφή στη σκληρή πραγματικότητα των
φαναριών και του εργοστασίου.
Η
Τρίτη στροφική ενότητα αναφέρεται μεν στο παρόν του παιδιού στην Ελλάδα, αλλά
στην ουσία συναιρεί δύο χρονικά επίπεδα, τη μέρα του και τη νύχτα του στην πόλη
και δύο χώρους, τη λεωφόρο και το μηχανοστάσιο. Είναι φανερό ότι μεγαλύτερο
χώρο  της ποιητικής περιοχής καταλαμβάνει
το παρόν. Αυτό συνδέεται με την πρόθεση της ποιήτριας   να φανερώσει ότι  η βιοπάλη, η μοναξιά, η ανασφάλεια και οι
στερήσεις του παρόντος σβήνουν βίαια το παρελθόν  αποδυναμώνοντας και τις πιο γλυκιές
αναμνήσεις .
  1. Ποια σχέση
    φαίνεται να έχει με την ελληνική γλώσσα το παιδί; Αιτιολογήστε την
    απάντησή σας βρίσκοντας και άλλες εκφράσεις του κειμένου, που αποτυπώνουν
    τη συναισθηματική του κατάσταση.
Το
παιδί φαίνεται να έχει στενή σχέση με την ελληνική γλώσσα. Όταν ανατρέχει στα ανέμελα
παιδικά του χρόνια,  έρχεται στη μνήμη του
ο δάσκαλος και  μόλις θυμάται «κάτι
ελληνικά που άκουγε απ’ το στόμα του» Μπορούμε να υποθέσουμε ότι η ελληνική
είναι η μητρική του γλώσσα, που όμως ακούγοντας μόνο την ελληνική της διασποράς
και ζώντας αποκομμένος από την ελληνική πραγματικότητα υπήρχε κίνδυνος να ξεχάσει.
Επομένως, αυτός και η οικογένειά του κατέβαλαν συνειδητή προσπάθεια να τη μάθει,
έχοντας πάντα τον πόθο επιστροφής στην πατρίδα ή τουλάχιστον νιώθοντας την
ανάγκη να μην αποκοπούν από τις ρίζες τους. Η αμοιβή μάλιστα του δασκάλου με
γάλα, μαρτυρεί ότι η φτωχή οικογένεια έκανε θυσίες, για να μάθει το παιδί τη
γλώσσα του. Η ελληνική γλώσσα ήταν ένας 
δεσμός με την μητρόπολή -Ελλάδα. Τώρα που  το σώμα του βρίσκεται στην Ελλάδα και η
καρδιά του στο σπίτι του,  τα ελληνικά
τον συνδέουν με την πατρίδα που αποχωρίστηκε. Του ξυπνούν παιδικές τρυφερές
αναμνήσεις.
    Όμως διαπιστώνει ότι αλλιώς ηχούσε η
ελληνική γλώσσα μακριά από την Ελλάδα 
και αλλιώς ηχεί τώρα.  Η γλώσσα
στο στόμα του δασκάλου τού έφερνε ήχους 
και χρώμα  από γυαλιστερά βότσαλα
στη θάλασσα. Η γλώσσα στο στόμα των οδηγών που τον αποπέμπουν και τον
ταπεινώνουν έχει διαφορετικό ήχο, σκληρό, βάρβαρο.  Ακόμα και η γλώσσα του βλέμματος των οδηγών, «το
φτύσιμο στο βλέμμα του πελάτη», πληγώνει το παιδί. Όταν όμως είναι θερμοί,
ευγενείς και φιλικοί το παιδί χαίρεται στο άκουσμα των ελληνικών και αισθάνεται
«εγκάρδια» τη γλώσσα.
  1. Βρείτε στο κείμενο εικόνες που
    δείχνουν α) τη στερημένη ζωή β) τον αγώνα για την επιβίωση που δίνει
    καθημερινά το παιδί.
Το
ποίημα είναι πλούσιο από εικόνες που απεικονίζουν την καθημερινότητα, τη
βιοπάλη και την ψυχική δοκιμασία του μικρού παιδιού. Άλλες ανήκουν στο χρονικό
παρόν του ποιήματος και άλλες αναφέρονται στο παρελθόν.
     α)    Η πρώτη εικόνα του ποιήματος παρουσιάζει το
παιδί  ξαπλωμένο στο έδαφος και στριμωγμένο
ανάμεσα στα εργοστασιακά μηχανήματα, τυλιγμένο με το παλτό του αδελφού του να
προσπαθεί να ξεκουραστεί, πριν ξημερώσει μια νέα δύσκολη μέρα. Η εικόνα αυτή
καταγράφει τη στερημένη του ζωή.
     β)   Ακολουθεί η εικόνα που αποτυπώνει την καθημερινή
του μάχη για επιβίωση. Καθαρίζει βιαστικά τζάμια και εισπράττει  λίγα κέρματα ή αδιάφορα βλέμματα ή καμιά φορά
και προσβλητικά λόγια από τους ενοχλημένους οδηγούς.
Σχολιασμός διαθεματικών εργασιών
*       
Βρείτε
την εθνικότητα του παιδιού, με βάση τα στοιχεία για τον τόπο και τις συνθήκες
ζωής των κατοίκων του που δίνονται στο ποίημα, και εντοπίστε στο χάρτη τη χώρα,
από την οποία προέρχεται. Με τη βοήθεια των καθηγητών της Ιστορίας και της
Γεωγραφίας εξετάστε τη σχέση της χώρας αυτής με τον ελληνισμό.
Το
ποίημα δεν δίνει με σαφήνεια  στοιχεία
για  την καταγωγή του παιδιού και τη χώρα
προέλευσής του, παρά μόνο υπαινικτικά. Από την αναφορά στα χιονισμένα βουνά της
πατρίδας του και από την πληροφορία ότι διδασκόταν ελληνικά στο σχολειό του
μπορούμε να υποθέσουμε ότι ζούσε σε χώρα που τοποθετείται βορειότερα της
Ελλάδας και σε περιοχή με οργανωμένη ελληνική κοινότητα. Από την πληροφορία ότι
η αμοιβή του δασκάλου ήταν ένα μπουκάλι γάλα καταλαβαίνουμε επίσης ότι ήταν χώρα
ορεινή και φτωχή. Μπορούμε λοιπόν να υποθέσουμε ότι η οικογένεια του
παιδιού  ήταν μια από τις ελληνικές
οικογένειες Ποντίων που ζούσαν στα παράλια του Εύξεινου Πόντου και υποχρεώθηκαν
να μετακινηθούν προς τις παρυφές της Ρωσίας
       Η ύπαρξη ελληνικού πληθυσμού στα
εδάφη πρώην σοβιετικής Ένωσης χρονολογείται μεταξύ του 8ου και του 7ου αιώνα
π.Χ., οπότε ιδρύονται οι πρώτες ελληνικές αποικίες στις περιοχές της βόρειας
ακτής του Εύξεινου Πόντου και τον Καύκασο. Από τον
  9ο μ.Χ. αιώνα αναπτύσσονται
επίσημες επαφές μεταξύ Ελλήνων και Ρώσων και στη συνέχεια η Ρωσία
εκχριστιανίζεται από το Βυζάντιο.
         Όταν το 1453 μαζί με την
Κωνσταντινούπολη καταρρέει και η αυτοκρατορία της Τραπεζούντας, πολλοί  Έλληνες από τις νότιες ακτές του
  Εύξεινου Πόντου βρίσκουν
καταφύγιο στη Ρωσία. Κατά την Οθωμανική κυριαρχία η Ρωσική Αυτοκρατορία υποδέχεται
όλο και πυκνότερα κύματα  Ελλήνων, που
εγκαταλείπουν τον μικρασιατικό Πόντο, αναζητώντας προστασία.
 Οι ελληνικοί πληθυσμοί
εγκαθίσταται (1778) κυρίως στην Αζοφική και αργότερα (1801-1856) στις πεδιάδες
της Γεωργίας.Μετά το τέλος του Ρωσοτουρκικού πολέμου
  (1877-1878) οι Έλληνες που
ζουν
  στην περιοχή ξεπερνούν  τους 180.000, ενώ ο  ρυθμός μετανάστευσης προς
το χώρο της
Σοβιετικής Ένωσης κατά τη διάρκεια του 19ου  αιώνα αυξήθηκε κατά 600%.  Μετά την υπογραφή της
συνθήκης της Λωζάνης το 1923 το σύνολο όσων Ελλήνων μεταναστεύουν στον Καύκασο
και την υπόλοιπη Ρωσία υπολογίζεται σε 150.000 – 250.000, με αποτέλεσμα ο
πληθυσμός των Ελλήνων
  στην Σοβιετική Ένωση να ανέρχεται σε 700.000.
    Στις νέες χώρες οι Έλληνες αναζήτησαν την
οικονομική ανάπτυξη, το ειρηνικό κλίμα και τις πολιτικές προϋποθέσεις, για να
ανασυνταχθούν, να προοδεύσουν και να αναπτύξουν τα γράμματα και την παιδεία.
Επειδή κύριο μέλημά τους ήταν να διατηρήσουν την εθνική τους ταυτότητα και
επομένως τη γλωσσική τους ακεραιότητα, ίδρυσαν  σχολεία,
  τήρησαν με ευλάβεια  τα έθιμά τους, μιλούσαν και μάθαιναν  τη γλώσσα τους.
       Παρά τις διώξεις, τις πολιτικές πιέσεις,
τους οικονομικούς και πολιτικούς εκβιασμούς και τις υποχρεωτικές μετακινήσεις
από τα παράλια προς την κεντρική Ασία την περίοδο 1930-1950, ακόμη και παρά τα
εγκλήματα που έγιναν εις βάρος τους, το μεγαλύτερο μέρος των Ελλήνων που παρέμειναν
στη Σοβιετική Ένωση κατόρθωσε να επιζήσει  να διατηρήσει την ελληνικότητά του και να
διασώσει την ιδιαίτερη πολιτιστική του ταυτότητα. Μετά την κατάρρευση του υπαρκτού
σοσιαλισμού και τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, περίπου   200.000
εισέρρευσαν στην Ελλάδα, ενώ παραμένουν εκεί ακόμη περίπου
  500.000. Οι Έλληνες αυτοί της
πρώην Σοβιετικής Ένωσης και ειδικότερα της Ρωσίας αποτελούν μία ιδιαίτερη ομάδα
του ελληνικού έθνους, πρέσβειρά  της στο
εξωτερικό,  με  ιδιαίτερη αξία στο σημερινό πολιτικό
περιβάλλον, το οποίο επηρεάζεται πλέον σημαντικά από την επάνοδο της Ρωσίας στο
διεθνές προσκήνιο.




Εξάπλωση των Τούρκων και τελευταίες προσπάθειες για ανάσχεσή τους

Σχεδιάγραμμα Μαθήματος

ΜΙΧΑΗΛ Η’:  (1261-1282)
·        
ανασύσταση
βυζαντινού κράτους
·        
διπλωματικές
ενέργειες
·        
τελευταία
αναλαμπή Βυζαντίου έως μέσα 14ου αι.

        ΒΥΖΑΝΤΙΟ
      
 εμφύλιοι πόλεμοι = στρατιωτική και οικονομική κατάρρευση
1)      
η υποτίμηση του νομίσματος
2)      
η βαριά φορολογία                    
3)      
η γενικότερη εξαθλίωση
                                   
προκάλεσαν
επαναστάσεις του λαού και της μεσαίας τάξης κατά των ευγενών
(στη Θεσσαλονίκη
και Ανδριανούπολη)
 ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΣ  Β’ (1282 – 1328)
 μείωσε τη δύναμη του στρατού &στόλου
                          
» Κυριάρχησαν οι ξένοι μισθοφόροι
» Βυζαντινή αυτοκρατορία = αυτοκρατορία των
Στενών
Τα τουρκικά φύλα στη Μικρά Ασία στα 1300, στα οποία επικράτησαν οι Οθωμανοι

β. Οθωμανοί και οι κατακτήσεις τους
ΟΙ ΟΘΩΜΑΝΟΙ: = τουρκική φυλή, ασιάτες νομάδες
    μετανάστευσαν κοντά στην
Προύσα 
    οργανώθηκαν από το σουλτάνο Οθμάν ή Οσμάν
     εκμεταλλεύτηκαν
την κατάργηση των ακριτών μετά το 1261
     αξιοποίησαν το
θεσμό των γαζήδων
     απέκλεισαν και
κατέκτησαν όλη τη Μ. Ασία
Οσμάν

     στρατολόγησαν
χριστιανόπουλα (παιδομάζωμα)

     συγκρότησαν
επίλεκτο τάγμα γενιτσάρων («νέος  στρατός)
     πέρασαν στην
Ευρώπη (μέσα 14ου αι.)
     κατέκτησαν την
Καλλίπολη (1354)
     υπέταξαν τους
βαλκανικούς λαούς
     νίκησαν τους
Σέρβους (μάχη Κοσσυφοπεδίου, 1389)
γ. Προσπάθειες ανάσχεσης των Οθωμανών
» Αρχές 15ου αι.: οι
ΜΟΓΓΟΛΟΙ
  • εισέβαλαν
    στη Μ. Ασία
  • νίκησαν
    το σουλτάνο ΒΑΓΙΑΖΙΤ (μάχη
    Άγκυρας 1402)
 Η
ήττα:
  •  προκάλεσε κρίση στο
    οθωμανικό κράτος
  •  έδωσε παράταση ζωής
    στο Βυζάντιο

    Οι αυτοκράτορες: ΙΩΑΝΝΗΣ Ε’,  ΜΑΝΟΥΗΛ Β’, ΙΩΑΝΝΗΣ Η’ ταξίδεψαν για αναζήτηση
    βοήθειας στη Δύση
·        
1274: σύνοδος ΛΥΩΝ – υποταγή
Ορθόδοξης στη Ρωμαϊκή Εκκλησία
Τζένγκις Χαν-Ηγέτης των Μογγόλων 1206 – 1227

·        
1438 /9: σύνοδος
ΦΕΡΡΑΡΑΣ – ΦΛΩΡΕΝΤΙΑΣ
 ΙΩΑΝΝΗΣ  Η : ανανέωσε  την«ένωση»
δηλαδή την υποταγή της ορθόδοξης εκκλησίας στην καθολική

                                        
 Η υποχώρηση αυτή:  δεν έγινε δεκτή απ’ το λαό
 αποδείχθηκε μάταιη: το Βυζάντιο έμεινε
απροστάτευτο απ’ τους 0θωμανούς.



100 χρόνια Μουσικής σε λιγότερο από ένα λεπτό: Ένας εκπληκτικός διαδραστικός χάρτης

Πατώντας πάνω σε κάθε είδος μπορείτε να ακούσετε αντιπροσωπευτικό δείγμα. 

                            Σχεδιάστηκε από τον Brittany Klontz για το ConcertHotels.com




Click image to see the full interactive music graphic(via Concert Hotels).

Βάσιμες Απορίες για τον Αχιλλέα

 

 

Το ομορφότερο πράμα του κόσμου, Μιχαήλ Μητσάκης

Το ομορφότερο πράμα του κόσμου

Ας τιναχθεί κι ας αφρίσει
αποκάτου απ’ την καρένα η θάλασσα! Το τρελό το καράβι πηδάει, από κύμα σε κύμα.
Ο καπετάνιος, προσεκτικός στις ετοιμασίες του ταξιδιού, προστάζει τους
σιωπηλούς και πρόθυμους ναύτες.

Ο πιο νιος απ΄ όλους επήρε ένα
κιουπάκι γεμάτο από παλιό και καλό κρασί, το σήκωσε, το ακούμπησε απάνου στον
μπάγκο. Και κάθε ένας από τους ταξιδιώτες πίνει με τη σειρά του το ποτηράκι
του, αφού πρωτύτερ’ αποκριθεί μ΄ ένα στίχο που τον παίρνει ο άνεμος, στην
ερώτηση που του κάνουν όλων των ταξιδιωτών οι φωνές τριγύρω :

«Στο Θεό σου, πες μας, τι είναι
το ομορφότερο πράμα στον κόσμο;»

Από πού έρχεται το καράβι, και
πού πάει τάχα;

Τι μας μέλει; Του πιθαριού
του το κρασί είναι γερό.

«Στο Θεό σου, πες μας, τι είναι
το ομορφότερο πράμα στον κόσμο;»

– Το ομορφότερο πράμα στον
κόσμο είναι η αγάπη μου, λέει ένας σπουδαστής, ίσα με είκοσι χρόνων. Ο έρωτας
είναι η μόνη ευτυχία.

– Η ευτυχία είναι εις τον
πόλεμο, πετάγεται ένας στρατιώτης. Το ομορφότερο πράμα στον κόσμο είν’ ένας
καβαλάρης, που χύνεται με το σπαθί στο χέρι.

– Όσο έχω ΄γώ μια κασίτσα
γεμάτη και καλά φυλαγμένη… λέει ο φιλάργυρος.

Και ο γεωργός απαντάει : – Είν΄
άλλο τίποτα ομορφότερο, από ένα χωράφι, χρυσωμένο απ’ άκρη σ’ άκρη με στάχυα;

Αλλά ο ποιητής ορθωμένος : – Με
τη δάφνη η Ομορφιά στεφανώνεται. Τι ωραιότερο από τη δάφνη; Μα τον
Απόλλωνα! Πού ακούστηκε πως η ευτυχία βρίσκετ’ αλλού παρά εις τη σκέψη;…

Μα ο μουσικός την ίδια την ώρα
: – Τι τη θες τη σκέψη; Ένιωσες ποτέ σου τι λέει τ’ αηδόνι; Τ’ ακούς
μοναχά, κι αυτό φτάνει.

Και ο ζωγράφος με πείσμα : – Η Ομορφιά
δεν βρίσκεται σε ήχους και λόγια. Η Ομορφιά είναι εικόνα.

Μα κι ο φιλόσοφος, αγριεμένος : 
– Τι λέτε; τους κραίνει. Η Ομορφιά είναι η Αλήθεια.

– Είναι η Επιτυχία! φωνάζει με
χειρονομίες ένας πολιτευόμενος, που πήγαινε στην παρτίδα του να βάλει κάλπη.

     – Μωρέ, καλά λες! του κάνει αμέσως ο
τυχοδιώκτης· η Ομορφιά είναι μια νταρντάνα με όξω τα στήθια, που κρατάει τα
χαρτιά τού τυχερού τζογαδόρου.

       – Ώ! μουρμουρίζει σιγά – σιγά κι ένας έμπορος,
τι άσχημο που είναι να παίζεις. Να λογαριάζεις, μάλιστα, να πράγμα!

        Μα κι ένας παπάς, κάνοντας το σταυρό του : – Ώ
αδελφοί μου, τι καλύτερο από την πίστη, τι ομορφότερο από την προσευχή;…

       Αλλά έξαφνα : – Κατάρα, εμούγγρισε ο καπετάνιος,
και οι τραγουδιστάδες σιωπήσαν αμέσως τρομαγμένοι. Κατάρα!… Σκάστε, να πάρ’ ο
διάβολος… Σφίχτε το πανί!…

       Γιατί η θάλασσα είχεν αγριέψει, και για το
ναυτικό, η Ομορφιά γελάει στου καραβιού του την πρύμη, όταν, ύστερ’ απ’ την
καταιγίδα μπαίνει καμαρωτό στο λιμάνι.

       Και την ίδια στιγμή, μια παρέα χαρούμενα
σκυλόψαρα, ακολουθούσαν τ’ αυλάκι που χάραζε στα κύματα το πλοίο, κι
εκουβέντιαζαν, κι έλεγαν αναμεταξύ τους :

         – Το ομορφότερο πράγμα στον κόσμο, είναι ένα
καράβι που πάει να βουλιάξει στο φούντο, γεμάτο από ταξιδιώτες…

                       


Φόρτωση περισσότερων

This site is protected by wp-copyrightpro.com